AZ / EN / RU
Proseslərin Avtomatlaşdırılması Mühəndisliyi kafedrası

Avtomatlaşdırma mühəndisliyi mühəndislik və informasiyanın idarə olunmasının birləşməsindən ibarət elm sahəsidir.Belə ki, müxtəlif sistemlər hər istiqamətdə: istehsal xərci, məhsulların keyfiyyəti, iş təhlükəsizliyi, ətraf mühit və bazar tələblərinə cavab eləcə də sənaye inzibatçılığı və idarəçiliyi kimi effektiv işləyə bilər.

Avtomatlaşdırma mühəndisləri biliyə, dizayn qabiliyyətinə, yaradıcılığa ,sistemin idarə olunamasına malik şəxslərdir. Məsələn: zavod avtomatlaşdırma, proses avtomatlaşdırma minumum sayda heyyət tələb olunan və yaxud özləri tərəfindən iş sistemi yaradılan bina və fərdi evlərin avtomatlaşdırılması kimi.

 

Avtomatlaşdırma alətləri

Hal-hazırda mühəndislər avtomatlaşdırılmış cihazlar üzərində ədədi nəzarətə malikdirlər.Nəticə isə tətbiqetmələrin və insan fəaliyyətinin sürətlə genişlənməsi olmuşdur.Kompüter dəstəkli texnologiyalar (və ya CAx) hazırda mürəkkəb sistemlərin yaradırılması üçün istifadə edilən riyazi və təşkilati alətlərin əsası kimi xidmət edirlər.  Kompüter dəstəkli dizayn (CAD) və Kompüter dəstəkli istehsal (CAM) CAx-ın nümunələridir. Kompüter dəstəkli texnologiyalar tərəfindən məhsulların dizaynı, analizi və istehsalının təkmilləşdirilməsi sənaye üçün faydalı olmuşdur.

İnformasiya texnologiyaları sənaye maşınları və prosesləri ilə birlikdə dizayn, həyata keçirmə və idarəetmə sistemlərinin nəzarətinə kömək edə bilər. Sənaye idarəetmə sistemlərinin nümunələrindən biri proqramlaşdırılan məntiqi kontrollerlərdir (PLC). Proqramlaşdırılan məntiqi kontrollerlər (PLCs) sensorlardan daxil olan giriş və çıxış axınının sinxronlaşdırılmasında istifadə olunan ixtisaslaşdırılmış kompüterlərdir. 

 

Avtomatlaşdırma alətlərinin müxtəlif növləri mövcuddur:

  • Süni neyron şəbəkə (ANN)
  • Paylanmış nəzarət sistemi (DCS)
  • İnsan-maşın interfeysi (HMİ)
  • Supervizor idarəetmə və məlumatların toplanması (SCADA)
  • Proqramlaşdırılan məntiqi kontrollerlər (PLC)
  • Alətlər
  • Hərəkət nəzarəti
  • Robotlar

 

Fəaliyyət sahəsi

Avtomatlaşdırma mühəndisliyi standart mühəndislik sahələrinin və informasiya texnologiyalarının idarə edilməsinin birləşməsidir. “İnformasiya texnologiyalarının idarə edilməsi”, informasiya texnologiyalarının, kommunikasiyanın, şəbəkə idarəçiliyi və informasiya  birləşməsinə aiddir.

 

Təhsildən sonra iş və karyera

Məzunlar həm dövlət həm də özəl sektorda işləyə bilər: Sənaye məhsulları, avtomatlaşdırma sistemləri yaradan (ABB, Emerson, Avandsis Group, Schneider Electric, Rockwell Automation, NOC&A və s.) və istifadə edən şirkətlər (SOCAR, BP və sənayenin başqa sahələrində o cümədən,  kağız sənayesi, avtomobil sənayesi, qida və kənd təsərrüfatı sənayesi). Məzunlar həmçinin bina və fərdi evlərin avtomatlaşdırılması kimi qeyri-sənaye sektorunda da işləyə bilərlər.

 

İşin təsviri

İnformasiya sistemləri istehsala nəzarət və idarəetmə, məhsulların çatdırılması və xidmətlər üçün texnologiyaların yaradılması və tətbiqi ilə bağlıdır. Avtomatlaşdırma mühəndisləri dizayn, proqramlaşdırma və simulyasiya edə və avtomatlaşdırılmış maşın və prosesləri test edərək işlərini yekunlaşdıra bilərlər. Avtomatlaşdırma mühəndisləri adətən avtomobil istehsalı, qida emalı zavodları, robot və maşınların istifadə olunduğu sənayedə işləyirlər. Avtomatlaşdırma mühəndisləri xüsusiyyətlərin və onların yaradılmasında lazım olan digər sənədlərin ətraflı dizaynı üçün məsuliyyət daşıyırlar.

 

Zəruri bacarıqlar

Avomatlaşdırma mühəndisləri bu keyfiyyətlərə malik olmalıdır:

  • Kompüterdə proqamlaşdırma və proqram təminatının yaradılması bacarığı
  • Yaradıcı düşüncə
  • Problemi ətraflı analiz etmə qabiliyyəti
  • Peşəkarlıq
  • Komandanın digər üzvləri ilə yaxşı ünsiyyət bacarığı

 

Hal hazırda "Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi" (050628) ixtisası üzrə 53 tələbə təhsil alır və bakalavrların (BEng) hazırlanması üzrə dərs proqramı tədris olunur.

 

Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi (Bakalavr dərəcəsi, 5 il) (2015)

DƏRSLƏRİN SEMESTRLƏRƏ GÖRƏ BÖLÜNMƏSİ

 

 

1-Cİ KURS (HAZIRLIQ), SEMESTER 1
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
İNG 101  İngilis dili 1  0 + 20 + 0 20
KİKT 101  Kompüter və informasiya-kommunikasiya texnologiyaları  4 + 0 + 4  8

 

 

 

1-Cİ KURS (HAZIRLIQ), SEMESTER 2
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
İNG 102  İngilis dili 2  0 + 20 + 0 20
KMT 102  Kompüterlərin mühəndislikdə tətbiqi 3 + 0 + 5  8

 

 

2-Cİ İL, 1-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
RİY 221 Riyaziyyat 1  3 + 2 + 0 6.25
FİZ 221 Fizika 1 2 + 1 + 2 6.25
PAM 201 Proqramlaşdırma və kompüterlərin tətbiqi 1 2 + 0 + 3 6.25
PAM 407 Kompüterlərin texniki sənədləşmədə tətbiqi 2 + 3 + 0 6.25
MƏÜ 224 Mühəndislikdə ədədi üsullar 2 + 2 + 0 5

 

 

2-Cİ İL, 2-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
RİY 222 Riyaziyyat 2 3 + 2 + 0 6.25
FİZ 222 Fizika 2 2 + 1 + 2 6.25
PAM 202 Proqramlaşdırma və kompüterlərin tətbiqi 2 2 + 0 + 3 6.25
PAM 204 Proseslərin avtomatlaşdırılmasına giriş  3 + 1 + 0 6.25
PAM 206 Elektrik materialları 1 + 1 + 0 6.25
PAM 208 Elektrik təhlükəsizliyi  1 + 1 + 0 6.25
PAM 290 Təcrübə 4 həftə 6

 

 

3-CÜ İL, 1-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
RİY 321 Riyaziyyat 3  3 + 2 + 0 6.25
PAM 301 Elektrik texnikası 1 2 + 1 + 2 6.25
PAM 303 Elektrik ölçmələri  3 + 0 + 2 5.25
NQM 321 Neft-qaz və neft-kimya texnologiyaları  3 + 1 + 0 5
YARK 321 Yarımkeçiricilər 3 + 0 + 2 5

 

 

3-CÜ İL, 2-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
PAM 302 Elektrik texnikası 2  3 + 1 + 1 5
PAM 304 Verilənlərin və siqnalların emalı 2 + 0 + 2 5
NQM 322 Mühəndis mexanikası 2 + 0 + 1 3.75
PAM 306 Rəqəmli elektronika 3 + 0 + 2 6.25
PAM 308 Analoq elektronika 3 + 0 + 2 6.25
PAM 310 Elektromexaniki qurğular 2 + 0 + 1 3.75
PAM 390 Təcrübə 4 həftə 6

 

 

4-CÜ İL, 1-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
PAM 401 İdarəetmə nəzəriyyəsi 1 3 + 0 + 2 6.25
PAM 403 Mikroprosessorlar 2 + 0 + 2 5
PAM 405 Qeyri elektrik kəmiyyətlərin ölçülməsi 2 + 0 + 2 5
PAM 407 Elektromexaniki sistemlərin idarə olunması 3 + 0 + 1 5
İQT 421 İqtisadiyyat 2 + 1 + 0 3.75
PAM 409 Seçmə fənn 1 3 + 0 + 1 5

 

 

4-CÜ İL, 2-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
PAM 402 İdarəetmə nəzəriyyəsi 2 3 + 0 + 2 6.25
PAM 404 Proqramlaşdırılan məntiqi kontrollerlər 2 + 0 + 2 5
PAM 406 Sistem identifikasiyası 3 + 2 + 0 6.25
PAM 408 Proseslərin idarə olunması 4 + 0 + 2 8
PAM 410 Seçmə fənn 3 + 0 + 1 5
PAM 490 Təcrübə 4 həftə 6

 

 

5-Cİ İL, 1-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
PAM 501 Müəssisələrin avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri (SAP) 2 + 2 + 0 5
PAM 503 Rəqəmli siqnalların və verilənlərin emalı 2 + 0 + 2 5
PAM 505 Texnoloji proseslərin avtomatlaşdırılması  3 + 0 + 2 6.25
PAM 507 Supervayzerli idarəetmə və verilənlərin toplanması 3 + 0 + 2 6.25
PAM 509 Sənaye kompüter şəbəkələri 2 + 0 + 1 3.75
PAM 511 Seçmə fənn 3 2 + 0 + 1 3.75

 

 

5-Cİ İL, 2-Cİ SEMESTR
Fənnin kodu  Fənnin adı

Dərs saatları (T + P + L)

AKTS krediti
PAM 590 İstehsalat təcrübəsi 14 həftə 21
PAM 500 Buraxılış işi  2 + 0 + 2 10


 

Process Automation Engineering (BSc, 5 Years)

PAE - Process Automation Engineering

COURSE SHEDULE